Komunikaty dla użytkownika

Co dokładnie sprawdza egzaminator

Cytaty dosłowne z zasad oceniania. Brzmienie sprawdzone w zasadach do 20 arkuszy z sesji 2021 do 2026, czyli w całym inwentarzu na dysku.

Po co to jest

Pojęcie

Zobacz to dwa razy

1 int main()2 {3+    int ileZestawow;4     int liczba;5  6!    cout << "Podaj: ";7     cin >> ileZestawow;8  9     for (int zestaw = 0; zestaw < ileZestawow; zestaw++)10     {11         for (int i = 0; i < 6; i++)12         {13             liczba = rand() % 49 + 1;14!            cout << liczba << " ";15         }16         cout << endl;17     }18  19     return 0;20 }

1 int main()2 {3     int ileZestawow;4     int liczba;5  6+    cout << "Ile zestawow wylosowac? ";7     cin >> ileZestawow;8  9+    cout << "Wylosowane zestawy po szesc liczb z zakresu od 1 do 49:" << endl;10  11     for (int zestaw = 0; zestaw < ileZestawow; zestaw++)12     {13+        cout << "Zestaw " << zestaw + 1 << ": ";14  15         for (int i = 0; i < 6; i++)16         {17             liczba = rand() % 49 + 1;18             cout << liczba << " ";19         }20  21         cout << endl;22     }23  24     return 0;25 }

Mostek: zdanie kryterium wobec linii kodu

Granice

W czterech językach

Arkusz dopuszcza C++, C#, Javę i Pythona. Kryterium jest jedno, ale w każdym z nich wygląda trochę inaczej.

C++

Monit to zwykłe cout przed cin, bez endl, żeby kursor został w linii monitu. Nie trzeba niczego opróżniać ręcznie: cin jest powiązany z cout i wymusza wypisanie przed czytaniem. Napis wczytany przez cin urywa się na pierwszej spacji, więc nazwa dwuwyrazowa wymaga getline, inaczej kolejny monit wygląda, jakby program go pominął.

C#

Console.Write zostawia kursor w linii monitu, Console.WriteLine przenosi go niżej, więc monit pisze się przez Write, a wynik przez WriteLine. Wartość wplata się w zdanie napisem interpolowanym, czyli tym ze znakiem dolara przed cudzysłowem.

Java

System.out.print nie przenosi kursora, println przenosi. Przy Scanner wraca ta sama pułapka co w C++: po nextInt zostaje w buforze koniec linii, więc kolejny nextLine wraca pusty i program mija własny monit, choć monit wypisał się poprawnie.

Python

Monit jest argumentem input, więc osobne print przed wczytaniem jest zbędne: int(input(...)) wypisze go sam. Przy wyniku print z opisem jako pierwszym argumentem wstawia spację przed wartością, a napis formatowany, ten z literą f przed cudzysłowem, pozwala wpleść wartość w środek zdania.

Procedura

1. 1

   Nad każdym wczytaniem postaw jedną linię mówiącą, jakiej danej program czeka.

   wolno tak, bo kryterium wymienia monit osobno od wyników, więc jego brak przewraca całe pole karty oceny nawet w programie, który liczy bezbłędnie.

2. 2

   W monicie nazwij daną, jej jednostkę i dopuszczalną postać.

   wolno tak, bo słowo „znaczący” mierzy się tym, czy obcy człowiek wie, co wpisać, a nie tym, czy monit w ogóle jest.

3. 3

   Przy każdym wypisaniu postaw opis mówiący, co ta wartość znaczy.

   wolno tak, bo goła liczba na ekranie nie odróżnia sumy od średniej ani od indeksu, a część brzmień kryterium żąda wyprowadzania opatrzonego komentarzem wprost.

4. 4

   Gdy zadanie albo kryterium nazywa postać wyniku, przepisz ją dosłownie.

   wolno tak, bo w części sesji człon zadaniowy stoi w samej treści kryterium, jak płeć w postaci całego słowa, i skrót własnego pomysłu go nie spełnia.

5. 5

   Monity i opisy zapisuj od razu, także w kodzie, który jeszcze się nie kompiluje.

   wolno tak, bo treść kryterium każe wtedy sprawdzić komunikaty w kodzie aplikacji, więc raz zapisany monit punktuje niezależnie od stanu reszty programu.

Co widzę, więc co robię

Wiersz czwarty dotyczy innego rezultatu i stoi tu dlatego, że oba wyglądają na to samo zadanie, czyli napisać komunikat. W rezultacie 1 liczy się zrozumiałość, w rezultacie 3 brzmienie.

Ćwiczenia

Trzy stopnie, w każdym mniej pomocy niż w poprzednim. Odpowiedź jest schowana celowo: zajrzyj do niej po własnej próbie, nie przed.

1. 1Przykład z omówieniem

   Wskaż każde miejsce, w którym komunikacja z użytkownikiem jest niepełna, i podaj numer linii. Uwaga: nie wszystkie monity w tym fragmencie są złe.

   1 Console.Write("Podaj imie klienta: ");2 string imie = Console.ReadLine();3  4 Console.Write("Wiek: ");5 int wiek = int.Parse(Console.ReadLine());6  7 int liczbaZamowien = int.Parse(Console.ReadLine());8  9 int rokUrodzenia = 2027 - wiek;10  11 Console.WriteLine(imie);12 Console.WriteLine("Rok urodzenia: " + rokUrodzenia);13 Console.WriteLine(liczbaZamowien);

   +−Pokaż odpowiedź

   Trzy miejsca są złe. Linia 7: wczytanie bez jakiegokolwiek monitu, więc program zatrzymuje się na pustym ekranie i czeka. Linia 11: wypisane imię bez opisu, czyli napis, o którym nie wiadomo, czym jest. Linia 13: goła liczba zamówień, ta sama wada co wyżej. Linie 1 i 12 są w porządku. W porządku jest też linia 4, i to jest tu najważniejsze: monit Wiek: jest krótki, ale nazywa daną, a kryterium pyta o znaczenie, nie o długość.

2. 2Znajdź resztę sam

   Trzy monity zostały zastąpione podkreśleniami. Wpisz w nie treść tak, żeby kryterium było spełnione. Drugi monit stoi w pętli, więc ma się zmieniać razem z numerem oceny.

   1 suma = 02 ile = int(input("____"))3  4 for numer in range(1, ile + 1):5     ocena = int(input("____"))6     suma = suma + ocena7  8 srednia = suma / ile9 print("____", round(srednia, 2))

   Wskazówka: Monit ma powiedzieć, jakiej danej program czeka i w jakiej postaci. Przy wczytaniu w pętli numer bierze się ze zmiennej sterującej, a nie z osobnego licznika.

   +−Pokaż odpowiedź

   Linia 2: Ile ocen chcesz podac? , bo monit ma nazwać daną i jej postać. Linia 5: f"Podaj ocene numer {numer}: ", czyli napis formatowany, bo monit w pętli bez numeru pyta cztery razy o to samo i nie widać, przy której ocenie program stoi. Linia 9: Srednia ocen:, bo liczba 3.5 na pustym ekranie może być czymkolwiek. W Pythonie monit jest argumentem input, więc osobne print przed wczytaniem byłoby drugą linią robiącą to samo.

3. 3Zadanie

   Napisz w wybranym języku program, który wczytuje nazwę produktu, cenę za sztukę i liczbę sztuk, a potem wypisuje nazwę zamówienia oraz jego wartość. Każde wczytanie ma mieć monit, każdy wynik opis, a przy cenie i wartości ma paść jednostka. Potem porównaj z rozwiązaniem i postaw sobie T albo N przy kryterium o komunikacji.

   +−Pokaż odpowiedź

   Sprawdzasz pięć rzeczy: trzy monity nad trzema wczytaniami, dwa opisy przy dwóch wynikach. Monit przy cenie musi mówić, w czym ta cena jest podawana, bo bez jednostki nie wiadomo, czy wpisać złote, czy grosze. Werdykt N stawiasz już wtedy, gdy brakuje jednej z tych pięciu rzeczy, bo przy trzech wczytaniach jedno bez monitu to jedna trzecia przypadków, a tolerancja z uwagi ogólnej mówi o dziewięćdziesięciu procentach.

   +−Pokaż rozwiązanie w kodzie

   1 int main()2 {3     string nazwaProduktu;4     double cenaZaSztuke;5     int liczbaSztuk;6  7     cout << "Podaj nazwe produktu: ";8+    getline(cin, nazwaProduktu);9  10+    cout << "Podaj cene za sztuke w zlotych: ";11     cin >> cenaZaSztuke;12  13     cout << "Podaj liczbe sztuk: ";14     cin >> liczbaSztuk;15  16     double wartosc = cenaZaSztuke * liczbaSztuk;17  18     cout << "Zamowienie: " << nazwaProduktu << endl;19+    cout << "Wartosc zamowienia w zlotych: " << wartosc << endl;20  21     return 0;22 }

   • + linia 8`getline` czyta całą linię razem ze spacjami, więc nazwa dwuwyrazowa wchodzi w całości. Gdyby wczytanie liczby stało przed nim, w buforze zostałby koniec linii i `getline` dostałby pusty napis, a program wyglądałby, jakby minął własny monit.
   • + linia 10Jednostka w monicie. Bez niej ten sam program przyjmuje raz złote, raz grosze, zależnie od tego, co wpisujący uzna za oczywiste.
   • + linia 19Opis plus jednostka przy wyniku. To jest ta połowa kryterium, którą wymienia brzmienie z sesji Lato 2024: wyprowadzanie wyników opatrzone komentarzem.

Pułapka

1 int main()2 {3     string pesel;4  5     cout << "Podaj numer PESEL: ";6     cin >> pesel;7  8     int cyfra = pesel[9] - '0';9  10     if (cyfra % 2 == 0)11     {12         cout << "Plec: K" << endl;13     }14     else15     {16         cout << "Plec: M" << endl;17     }18  19     return 0;20 }

Sprawdź się

Odpowiadaj na głos albo na kartce, zanim odsłonisz. Odtworzenie z pamięci jest tym, co buduje trwałość, a przeczytanie odpowiedzi tylko przypomina, że się ją widziało.

1. 1

   Które dwie powinności wymienia brzmienie kryterium z sesji Lato 2024?

   z pamięci

   +−Pokaż odpowiedź

   Monit o wprowadzenie danych oraz wyprowadzanie wyników opatrzone komentarzem. W tamtym brzmieniu stoją po przecinku, czyli obowiązują razem; w innych sesjach stoi między nimi „lub” albo „albo” i wystarcza jedna z dwóch.

2. 2

   Co treść kryterium mówi o programie, który nie uruchamia się z powodu błędów kompilacji?

   z pamięci

   +−Pokaż odpowiedź

   Każe sprawdzić w kodzie aplikacji. Egzaminator czyta wtedy monity i opisy w kodzie źródłowym, więc to kryterium nie przepada razem z kompilacją i jest jedynym w rezultacie 1, które mówi to wprost.

3. 3

   Twój program wypisuje na ekran samo 3.5 i nic więcej. Co dopisujesz?

   wykonanie i uzasadnienie

   +−Pokaż odpowiedź

   Opis nazywający wartość, razem z jednostką, na przykład Srednia ocen: 3.5. Sama liczba nie odróżnia średniej od sumy, ceny i indeksu, a kryterium żąda wyniku opatrzonego komentarzem.

4. 4

   Piszesz aplikację mobilną i konsoli w niej nie ma. Gdzie jest wtedy komunikacja z użytkownikiem?

   wykonanie i uzasadnienie

   +−Pokaż odpowiedź

   W tekstach widocznych na ekranie: w podpisach kontrolek i w komunikatach przy wynikach. Uwaga ogólna przenosi kryteria rezultatu 1 na tę odmianę, którą ma sesja, a brzmienie z INF.04-02-22.06-SG nazywa dla aplikacji web podpisy kontrolek i komunikaty w konsoli przeglądarki. Pole bez etykiety jest tam tym, czym w konsoli wczytanie bez monitu.

5. 5

   Arkusz podaje w kryterium rezultatu 3 komunikat „Nieprawidłowa liczba cyfr w kodzie pocztowym”. Czy wolno napisać „Zly kod pocztowy”?

   wykonanie i uzasadnienie

   +−Pokaż odpowiedź

   Nie. Tam brzmienie jest częścią kryterium i przepisuje się je znak w znak; zasady dopuszczają w komunikatach literówki, więc pomyłka w jednej literze punktu nie zabiera, ale inne zdanie nie jest literówką. Kryterium o komunikacji z rezultatu 1 pyta o co innego, o zrozumiałość, więc jemu własna wersja by wystarczyła. Te dwa wymagania łatwo pomylić, bo oba mówią o komunikacie.

Kiedy umiem

Warunki obserwowalne. Dopóki któryś nie jest spełniony, dział zostaje w toku, nawet jeżeli materiał wydaje się oczywisty.

• ☐W programie, który właśnie napisałem, nad każdym wczytaniem stoi linia z monitem, a przy każdym wypisanym wyniku stoi jego opis, i pokazuję je palcem bez czytania kodu w całości.
• ☐Uruchamiam własny program przy zasłoniętym kodzie i osoba, która go nie widziała, wie, co wpisać, bez zadawania mi pytań.
• ☐Odróżniam komunikat oceniany w rezultacie 1 od komunikatu, którego brzmienie arkusz podaje w cudzysłowie, i przy tym drugim przepisuję treść znak w znak.
• ☐Po co najmniej siedmiu dniach od tej lekcji piszę od zera program wczytujący trzy dane i wypisujący dwa wyniki, a monity i opisy stoją w nim od pierwszej wersji, nie dopisane na końcu.
• ☐Po próbie arkusza stawiam sobie T albo N przy kryterium o komunikacji, wskazując linię kodu, która ten werdykt uzasadnia.

Źródła

• Ścieżka nauki programowania, plik wiedzy 07, dział A4: kryterium obecne w 13 arkuszach z 16 kampanii 2023-2026
• Dosłowny cytat kryterium: zasady oceniania INF.04-01-26.01-SG, rezultat 1
• Dosłowny cytat z obiema powinnościami: zasady oceniania INF.04-01-24.06-SG, rezultat 1
• Dosłowny cytat w postaci zadaniowej, płeć całym słowem: zasady oceniania INF.04-01-24.01-SG, rezultat 1
• Numer zamieniony ze zrzutem z uruchomienia, komunikacja pod R.1.6: INF.04-02-22.06-SG i INF.04-01-23.01-SG, arkusze kalkulacyjne CKE
• Zadaniowe człony kryterium w innych sesjach: INF.04-02-23.01-SG (tytuł i treść notatki) oraz INF.04-01-23.06-SG (liczby oddzielone dowolnym separatorem)
• Komunikacja w aplikacji bez konsoli, podpisy kontrolek: INF.04-02-22.06-SG, rezultat 1
• Arkusz bez tego kryterium, rezultat 1 kończy się na R.1.6: INF.04-03-23.06-SG
• Komunikat o brzmieniu dosłownym w rezultacie 3: INF.04-01-23.06-SG, kryterium R.3.9
• Dopuszczenie literówek w wyświetlanych napisach i komunikatach: uwaga do rezultatu 3, INF.04-01-23.06-SG
• Kryterium obecne także w sesjach spoza kampanii: INF.04-01-21.06-SG i INF.04-01-22.01-SG, gdzie żąda komunikatu o wprowadzeniu danych do tablicy
• Uwagi ogólne do rezultatu 1, tolerancja 90 procent i zakres samodzielnie napisanego kodu: INF.04-01-26.01-SG
• Treść zadania z loterią liczbową i przykład komunikatu w kryterium: INF.04-01-25.06-SG
• Katalog strat punktowych E.7 z pliku wiedzy 01, sekcja 10