Formatowanie i wcięcia

Co dokładnie sprawdza egzaminator

Cytaty dosłowne z zasad oceniania. Brzmienie sprawdzone w 24 plikach zasad z sesji 2021 do 2026.

Po co to jest

Pojęcie

Zobacz to dwa razy

1 #include <iostream>2 using namespace std;3  4!int nwd(int pierwsza,int druga){5!while(druga!=0){6!int reszta=pierwsza%druga;pierwsza=druga;druga=reszta;7 }8!return pierwsza;9 }10  11 int main()12 {13 int pierwsza,druga;14!cout<<"Podaj pierwsza liczbe: ";cin>>pierwsza;15 cout<<"Podaj druga liczbe: ";cin>>druga;16 cout<<"NWD wynosi: "<<nwd(pierwsza,druga)<<endl;17 return 0;18 }

1 #include <iostream>2  3 using namespace std;4  5 int nwd(int pierwsza, int druga)6+{7+    while (druga != 0)8     {9+        int reszta = pierwsza % druga;10+        pierwsza = druga;11         druga = reszta;12     }13  14     return pierwsza;15 }16  17 int main()18 {19     int pierwsza;20     int druga;21  22     cout << "Podaj pierwsza liczbe: ";23     cin >> pierwsza;24  25     cout << "Podaj druga liczbe: ";26     cin >> druga;27  28     cout << "NWD wynosi: " << nwd(pierwsza, druga) << endl;29  30     return 0;31 }

Mostek: zdanie kryterium wobec linii kodu

Granice

W czterech językach

Arkusz dopuszcza C++, C#, Javę i Pythona. Kryterium jest jedno, ale w każdym z nich wygląda trochę inaczej.

C++

Operatory strumieni też są operatorami: cout << x, nie cout<<x. Uważaj na i++ w pętli, tam spacje nie są potrzebne, bo to operator jednoargumentowy.

C#

Visual Studio formatuje dokument skrótem Ctrl+K, Ctrl+D i domyślnie stawia klamrę w osobnej linii. Nie zmieniaj tego ustawienia w trakcie pracy, bo połowa pliku zostanie w starej konwencji.

Java

Android Studio i IntelliJ formatują skrótem Ctrl+Alt+L, domyślnie klamra w tej samej linii. Ta konwencja jest równie dobra, o ile jest jedyna w pliku.

Python

Wcięcie jest tu częścią składni, więc kryterium R.1.2 spełnia się samo. Zostają dwa pozostałe żądania: jedna instrukcja w linii, czyli bez średników sklejających, oraz spacje wokół operatorów. Klamr nie ma, więc trzeci fragment kryterium nie ma zastosowania.

Procedura

1. 1

   Zanim napiszesz pierwszą linię, wybierz konwencję klamr i zapisz ją sobie na kartce.

   to konwencja, bo kryterium sprawdza konsekwencję, a nie wybór, więc obie formy są dozwolone; decyzja podjęta w połowie pliku zostawia za sobą drugą połowę w starej formie.

2. 2

   Pisz jedną instrukcję w linii, także wtedy, gdy gałąź warunku ma tylko jedną instrukcję.

   wolno tak, bo zapis if (x) return; mieści dwie instrukcje w jednej linii, a kryterium nie robi wyjątku dla instrukcji krótkich.

3. 3

   Wstaw spacje po obu stronach każdego operatora dwuargumentowego.

   wolno tak, bo kryterium wymienia spacje między operatorami wprost, a operatory jednoargumentowe, jak i++, nie są nimi objęte.

4. 4

   Każde wejście do bloku przesuwa kod o jeden poziom wcięcia w prawo.

   wolno tak, bo wcięcie jest jedyną informacją o zagnieżdżeniu przy czytaniu pliku, a egzaminator czyta plik, nie uruchamia go.

5. 5

   Zanim zrobisz zrzut ekranu, uruchom formatowanie automatyczne na każdym pliku źródłowym.

   wolno tak, bo to jedyne miejsce w całym egzaminie, gdzie jeden skrót naprawia oba kryteria w całym pliku naraz; skróty to Ctrl+K, Ctrl+D w Visual Studio, Ctrl+Alt+L w IntelliJ i Android Studio, Shift+Alt+F w Visual Studio Code.

Co widzę, więc co robię

Ostatni wiersz stoi na końcu, a nie na początku, bo formatowanie automatyczne uruchomione w połowie pracy zostanie zepsute przez kod dopisany po nim.

Ćwiczenia

Trzy stopnie, w każdym mniej pomocy niż w poprzednim. Odpowiedź jest schowana celowo: zajrzyj do niej po własnej próbie, nie przed.

1. 1Przykład z omówieniem

   Przeczytaj fragment i wypisz, które z czterech żądań kryterium są tu złamane. Uwaga: nie wszystkie.

   1 void sito(bool tablica[],int rozmiar){2 for(int i=2;i*i<rozmiar;i++){3 if(tablica[i]){for(int j=i*i;j<rozmiar;j+=i)tablica[j]=false;}4 }5 }

   +−Pokaż odpowiedź

   Złamane są trzy z czterech: brak spacji przy operatorach, więcej niż jedna instrukcja w linii trzeciej oraz brak wcięć dla dwóch poziomów zagnieżdżenia. Konwencja klamr jest tu akurat konsekwentna, bo każda klamra otwierająca stoi w tej samej linii co nagłówek, więc tego fragmentu kryterium ten kod nie łamie.

   +−Pokaż rozwiązanie w kodzie

   1+void sito(bool tablica[], int rozmiar) {2     for (int i = 2; i * i < rozmiar; i++) {3         if (tablica[i]) {4             for (int j = i * i; j < rozmiar; j += i) {5                 tablica[j] = false;6             }7         }8     }9 }

   • + linia 1Konwencja klamry w tej samej linii została zachowana, bo w oryginale już taka była. Zmiana jej przy okazji poprawek byłaby niepotrzebnym ryzykiem.

2. 2Znajdź resztę sam

   Ten fragment ma poprawne wcięcia i jedną konwencję klamr. Znajdź dwa pozostałe uchybienia i podaj numery linii.

   1 int main()2 {3     int liczba;4     cout << "Podaj liczbe: "; cin >> liczba;5  6     if (liczba>0)7     {8         cout << "Liczba dodatnia" << endl;9     }10  11     return 0;12 }

   Wskazówka: Przejdź plik dwa razy, raz szukając średników w środku linii, raz szukając znaków operatorów bez spacji obok.

   +−Pokaż odpowiedź

   Linia 4: dwie instrukcje w jednej linii, wypisanie monitu i wczytanie. Linia 6: brak spacji wokół operatora większości, powinno być liczba > 0. Wcięcia i konwencja klamr są tu poprawne, więc poza tymi dwoma miejscami nie ma czego zmieniać.

3. 3Zadanie

   Przepisz poniższy fragment tak, żeby spełniał oba kryteria. Nie zmieniaj ani jednej nazwy i ani jednej instrukcji: zmieniasz wyłącznie zapis. Potem porównaj z rozwiązaniem i postaw sobie T albo N przy R.1.1 i R.1.2.

   1 void sortuj(int tablica[],int rozmiar){for(int i=0;i<rozmiar-1;i++){for(int j=0;j<rozmiar-1-i;j++){if(tablica[j]>tablica[j+1]){int tmp=tablica[j];tablica[j]=tablica[j+1];tablica[j+1]=tmp;}}}}

   +−Pokaż odpowiedź

   Powinno wyjść dziewięć albo dziesięć linii, w zależności od wybranej konwencji klamr, z czterema poziomami wcięcia w najgłębszym miejscu. Jeżeli Twoja wersja różni się od poniższej wyłącznie położeniem klamr, jest równie poprawna.

   +−Pokaż rozwiązanie w kodzie

   1 void sortuj(int tablica[], int rozmiar) {2     for (int i = 0; i < rozmiar - 1; i++) {3         for (int j = 0; j < rozmiar - 1 - i; j++) {4             if (tablica[j] > tablica[j + 1]) {5+                int tmp = tablica[j];6                 tablica[j] = tablica[j + 1];7                 tablica[j + 1] = tmp;8             }9         }10     }11 }

   • + linia 5Cztery poziomy wcięcia: funkcja, pętla zewnętrzna, pętla wewnętrzna, warunek. Zmienna `tmp` jest tu dozwolona, bo zasady oceniania wymieniają ją jako wyjątek przy kryterium nazewnictwa.

Laboratorium

Popraw poniższy fragment tak, żeby przeszedł oba kryteria, i sprawdź go przyciskiem. Możesz też wyczyścić pole i wkleić własny kod ze środowiska, w którym ćwiczysz: sprawdzarka pracuje na dowolnym kodzie w C++, C#, Javie albo Pythonie.

Sprawdzenie rusza dopiero po naciśnięciu przycisku, nie przy pisaniu. Na egzaminie takiego narzędzia nie będzie, więc próba ma być najpierw własna.

Pułapka

1 void sortuj(int t[],int n){for(int i=0;i<n-1;i++)for(int j=0;j<n-1-i;j++)if(t[j]>t[j+1]){int p=t[j];t[j]=t[j+1];t[j+1]=p;}}

Sprawdź się

Odpowiadaj na głos albo na kartce, zanim odsłonisz. Odtworzenie z pamięci jest tym, co buduje trwałość, a przeczytanie odpowiedzi tylko przypomina, że się ją widziało.

1. 1

   Wymień cztery cechy zapisu, które sprawdzają kryteria R.1.1 i R.1.2.

   z pamięci

   +−Pokaż odpowiedź

   Instrukcje w osobnych liniach, spacje pomiędzy operatorami, jedna konsekwentnie stosowana konwencja nawiasów klamrowych oraz wcięcia dla zagnieżdżeń bloków.

2. 2

   Ile odstępstw od reguły wolno mieć w kodzie, zanim kryterium przepadnie?

   z pamięci

   +−Pokaż odpowiedź

   Uwaga ogólna do rezultatu 1 mówi, że wystarczy zastosować cechę w większości, czyli w 90 procentach przypadków. Pojedyncze odstępstwa się pomija, ale cała funkcja napisana inaczej niż reszta pliku zwykle przekracza tę granicę.

3. 3

   W Twoim pliku połowa funkcji ma klamrę otwierającą w tej samej linii co nagłówek, a połowa w linii następnej. Które kryterium jest zagrożone i co robisz?

   wykonanie i uzasadnienie

   +−Pokaż odpowiedź

   Zagrożone jest R.1.1, fragment o konsekwentnie stosowanej wybranej konwencji. Obie formy są dopuszczalne, więc nie ma znaczenia, którą wybierzesz; wybierasz jedną i poprawiasz wszystkie wystąpienia drugiej, najszybciej formatowaniem automatycznym całego pliku.

4. 4

   Zabrakło Ci czasu i nie napisałeś aplikacji konsolowej. Czy kryteria R.1.1 i R.1.2 przepadają razem z nią?

   wykonanie i uzasadnienie

   +−Pokaż odpowiedź

   Nie. Uwaga ogólna przenosi kryteria od 1.1 do 1.6 na aplikację mobilną, desktopową albo webową, zależnie od arkusza. Zapis kodu, który oddajesz, będzie oceniony tak samo, więc formatowanie części drugiej ma dokładnie tę samą wartość punktową.

5. 5

   Twój program nie kompiluje się z powodu jednego błędu, którego nie umiesz znaleźć. Czy warto jeszcze formatować kod przed oddaniem?

   wykonanie i uzasadnienie

   +−Pokaż odpowiedź

   Tak, i to jest wtedy najlepiej opłacalna rzecz, jaką możesz zrobić. R.1.1 i R.1.2 sprawdza się w pliku źródłowym, niezależnie od tego, czy kod się uruchamia, więc te dwa kryteria są nadal do wzięcia w całości.

Kiedy umiem

Warunki obserwowalne. Dopóki któryś nie jest spełniony, dział zostaje w toku, nawet jeżeli materiał wydaje się oczywisty.

• ☐Na kodzie pisanym na czas, trzy razy pod rząd, przeglądam plik i nie znajduję ani jednej linii z dwiema instrukcjami.
• ☐Wymieniam z pamięci cztery cechy zapisu z kryteriów R.1.1 i R.1.2, bez zaglądania do tej lekcji.
• ☐Znam skrót formatowania w środowisku, w którym będę zdawał, i używam go bez szukania w menu.
• ☐Po co najmniej siedmiu dniach od tej lekcji, przy zamkniętym materiale, poprawiam podany fragment kodu i moja poprawka nie pomija żadnej z czterech cech.
• ☐Po próbie arkusza stawiam sobie T przy R.1.1 i R.1.2 oraz wskazuję w kodzie konkretną linię, która to uzasadnia.

Źródła

• Zasady oceniania CKE do arkuszy INF.04, sesje 2021 do 2026, 24 pliki; brzmienie kryteriów R.1.1 i R.1.2 sprawdzone w każdym z nich
• Uwagi ogólne do rezultatu 1: tolerancja 90 procent, zakres samodzielnie napisanego kodu, przeniesienie kryteriów przy braku aplikacji konsolowej
• Katalog strat punktowych E.5 z pliku wiedzy 01, sekcja 10
• Treści zadań z arkuszy INF.04-01-23.01-SG, INF.04-01-23.06-SG i INF.04-02-23.06-SG